Ctrl (Control / Kontrol), bilgisayar klavyelerinde tek başına bir harf veya karakter yazmak yerine, diğer tuşlarla birlikte basılarak belirli komutları ve kısayolları çalıştırmaya yarayan bir niteleyici (fonksiyon) tuşudur.
Klavye düzenlerinde genellikle sol alt ve sağ alt köşelerde yer alır.
En Sık Kullanılan Ctrl Kısayolları
- Ctrl + C: Seçili metni veya dosyayı kopyalar.
- Ctrl + V: Kopyalanan öğeyi yapıştırır.
- Ctrl + X: Seçili öğeyi keser.
- Ctrl + Z: Yapılan son işlemi geri alır.
- Ctrl + A: Sayfadaki veya klasördeki tüm öğeleri seçer.
- Ctrl + S: Açık olan belgeyi veya projeyi kaydeder.
- Ctrl + F: Sayfa veya belge içinde arama kutusunu açar.
- Ctrl + P: Yazdır (Print) penceresini açar.
- Ctrl + T: Tarayıcıda yeni bir sekme açar.
- Ctrl + Alt + Del: Görev Yöneticisi’ni ve sistem güvenlik seçeneklerini açar.
Tarihçesi ve Diğer Sistemlerdeki Karşılığı
- Kökeni: Ctrl tuşu, 1960’lı yıllarda teleks ve ilk bilgisayar terminallerinde (örneğin Teletype Model 33) ASCII kontrol kodlarını göndermek için klavyelere eklenmiştir.
- Mac (Apple) Karşılığı: macOS işletim sistemli Apple bilgisayarlarda Ctrl tuşunun temel kısayol işlevlerini çoğunlukla Command ($\⌘$) tuşu üstlenir (örn: Command + C). Mac klavyelerinde de bir “Control” tuşu bulunur ancak kullanımı daha farklı sistem işlevlerine dayanır.